RAID نرمافزاری در لینوکس با mdadm مدیریت میشود. وقتی یک دیسک خراب شود، آرایه معمولاً کار میکند ولی در حالت degraded است و یک خرابی دیگر یعنی از دست رفتن داده. پس باید وضعیت را زود تشخیص داد. RAID بکاپ نیست و جایگزین آن نمیشود.
۱. خواندن وضعیت
cat /proc/mdstat
sudo mdadm --detail /dev/md0
در mdstat عبارت [UU] یعنی هر دو عضو سالماند. [U_] یعنی یک عضو افتاده است و آرایه degraded است. دستور detail وضعیت، اعضا و دیسک خراب را بهصورت کامل نشان میدهد.
۲. قبل از هر کاری
اول از داده بکاپ بگیرید، چون بازسازی آرایه فشار زیادی به دیسک سالم میآورد. سلامت دیسک باقیمانده را با smartctl ببینید. دیسک خراب را با شمارهٔ سریال شناسایی کنید، نه فقط با نام دستگاه، تا دیسک اشتباه را بیرون نکشید.
۳. برداشتن دیسک خراب
sudo mdadm --manage /dev/md0 --fail /dev/sdb1
sudo mdadm --manage /dev/md0 --remove /dev/sdb1
اگر سیستم خودش دیسک را failed علامت زده، فقط remove کافی است. نام دستگاهها در این مثال نمونهاند. قبل از اجرا، نام واقعی را در خروجی detail بخوانید.
۴. افزودن دیسک جدید
sudo mdadm --manage /dev/md0 --add /dev/sdc1
cat /proc/mdstat
دیسک جدید باید پارتیشن هماندازه یا بزرگتر داشته باشد. بازسازی شروع میشود و پیشرفت آن در mdstat دیده میشود. تا پایان آن آرایه آسیبپذیر است، پس دیسک سالم را زیر بار سنگین نگذارید.
۵. اعلان خرابی
تا خرابی را دیر نفهمید، در فایل mdadm.conf خط MAILADDR را بنویسید و تست اعلان بگیرید. تنظیم mount را هم در راهنمای fstab بررسی کنید تا بعد از تعویض، آرایه درست سوار شود.
۶. مثال توضیحی، نه اندازهگیری واقعی
فرض کنید ایمیل هشدار آمد و mdstat الگوی [U_] نشان میداد. بعد از بکاپ و تأیید سلامت دیسک دوم، دیسک خراب با شماره سریال شناسایی و عوض شد. بازسازی چند ساعت طول کشید و آرایه دوباره [UU] شد. این سناریو فقط برای توضیح است، نه اندازهگیری واقعی.
۷. اشتباههای رایج
- فرض اینکه RAID جای بکاپ را میگیرد.
- بیرون کشیدن دیسک بر اساس حدس نام دستگاه.
- شروع بازسازی بدون بررسی سلامت دیسک دوم.
- نداشتن اعلان خرابی.
۸. پرسشهای متداول
آرایه degraded یعنی داده از دست رفته؟ نه؛ اما یک خرابی دیگر خطرناک است.
بازسازی چقدر طول میکشد؟ به اندازهٔ دیسک و بار بستگی دارد؛ ساعتها طبیعی است.
میشود در حین بازسازی از سرور استفاده کرد؟ بله، با سرعت کمتر و ریسک بیشتر.
۹. چکلیست سریع
- بکاپ گرفته شد.
- mdstat و detail خوانده شد.
- دیسک با سریال شناسایی شد.
- دیسک جایگزین اضافه شد.
- اعلان MAILADDR تست شد.
اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.
راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شدهاند.
منابع رسمی
mdadm manual page · Linux kernel: md driver · Linux RAID wiki
