همه مقالات تخصصی

حافظه، swap و OOM Killer در لینوکس: کشته‌شدن به‌خاطر کمبود حافظه را تشخیص و رفع کنید

با free و vmstat و لاگ کرنل کشته‌شدن OOM را تأیید کنید، پرمصرف را بیابید، فایل swap را امن بیفزایید و swappiness را تنظیم کنید.

حافظه، swap و OOM Killer در لینوکس: کشته‌شدن به‌خاطر کمبود حافظه را تشخیص و رفع کنید

وقتی سرویسی تصادفی ناپدید می‌شود، شاید کرنل آن را چون حافظه تمام شده کشته باشد. این راهنما نشان می‌دهد چطور OOM kill را از لاگ تأیید کنید، عددهای حافظه را درست بخوانید، فایل swap متعادلی را به عنوان تور ایمنی بیفزایید و کدام راه‌حل‌ها به جای نشانه علت را درمان می‌کنند. دستورها از مستندات لینوکس آمده‌اند؛ روی سرور شما اجرایشان نکرده‌ام و swap روی بعضی پلن‌های VPS محدود است.

۱. عددهای حافظه را بخوانید

به حافظهٔ available نگاه کنید نه فقط free، چون لینوکس RAM اضافه را برای کش به کار می‌برد. swap و بزرگ‌ترین پردازه‌ها را هم ببینید:

free -h
swapon --show
vmstat 1 5
ps aux --sort=-%mem | head -n 8
cat /proc/meminfo | grep -E 'MemAvailable|SwapTotal|SwapFree'

اگر حافظهٔ available کم است و swap مشغول، سرور زیر فشار واقعی است.

۲. OOM kill را تأیید کنید

کرنل قربانی را لاگ می‌کند. آن را جست‌وجو کنید و ببینید سرویس چه گزارش داده:

journalctl -k | grep -i -E 'out of memory|killed process'
dmesg -T | grep -i 'killed process' | tail -n 5
systemctl status myapp --no-pager | head

زمان را با ترافیک یا کار زمان‌بندی‌شده تطبیق دهید. لاگ سرویس‌ها را مثل راهنمای journalctl بخوانید.

۳. فایل swap کوچک بیفزایید

swap تور ایمنی است نه سرعت اضافه. فایل متعادل می‌تواند در اوج‌های کوتاه از kill جلوگیری کند. swappiness پایین بگذارید تا کرنل RAM را ترجیح دهد:

sudo fallocate -l 2G /swapfile
sudo chmod 600 /swapfile
sudo mkswap /swapfile
sudo swapon /swapfile
echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab

# gentler swapping
sudo sysctl vm.swappiness=10

این را فقط وقتی انجام دهید که ارائه‌دهنده اجازه می‌دهد و دیسک جا دارد.

۴. علت را درمان کنید

آنچه حافظه می‌خورد را کم کنید: تعداد worker های PHP را مطابق راهنمای تنظیم PHP-FPM پایین بیاورید، بافرهای پایگاه داده را محدود کنید، کارهای نشتی‌دار را زمان‌بندی‌شده ری‌استارت کنید یا RAM بیفزایید. کران‌جاب‌های رها و import های بزرگ را بررسی کنید. محدودیت در unit مربوط به systemd بقیهٔ سرور را از یک سرویس محافظت می‌کند.

۵. عادت‌هایی که نتیجهٔ معکوس دارند

این ایده‌ها مفید به نظر می‌رسند اما دردسر می‌سازند:

sudo swapoff -a                    # on a loaded server, can freeze it
echo 3 > /proc/sys/vm/drop_caches   # does not fix a leak, hurts performance
vm.overcommit_memory=2 without testing  # may refuse normal allocations

حافظه را در طول زمان پایش کنید تا روند را پیش از kill بعدی ببینید.

۶. مثال توضیحی، نه اندازه‌گیری واقعی

فرض کنید VPS ای (ساختگی) با ۲ گیگابایت RAM که MySQL هر چند روز یک بار متوقف می‌شود. لاگ کرنل درست بعد از اوج ترافیک OOM kill نشان می‌دهد و worker های PHP بیشتر RAM را می‌خورند. بعد از کاهش حد worker ها و افزودن فایل swap دوگیگابایتی، حافظه در محدوده می‌ماند و پایگاه داده بالا می‌ماند.

۷. اشتباه‌های رایج

  • قضاوت حافظه فقط با ستون free.
  • افزودن swap و نادیده‌گرفتن علت واقعی.
  • خاموش‌کردن swap در سرور شلوغ.
  • drop caches به عنوان راه‌حل.
  • نخواندن لاگ کرنل.
  • گذاشتن worker بیش از ظرفیت RAM.

۸. پرسش‌های متداول

swap بد است؟ نه، در حد متعادل تور ایمنی است. swap سنگین و دائمی یعنی RAM بیشتر یا بار کمتر لازم است.

swappiness چه می‌کند؟ تعیین می‌کند کرنل چقدر مشتاقانه حافظه را به swap ببرد. مقدار پایین RAM را ترجیح می‌دهد.

چطور یک سرویس را محافظت کنم؟ از MemoryMax در unit مربوط به systemd استفاده کنید.

چقدر swap بیفزایم؟ برای سرورهای کوچک اغلب ۱ تا ۲ گیگابایت، بسته به پلن و دیسک.

۹. چک‌لیست سریع

  1. free -h و vmstat را ببینید.
  2. لاگ کرنل را برای kill جست‌وجو کنید.
  3. بزرگ‌ترین پردازه‌ها را بیابید.
  4. در صورت اجازه swap متعادل بیفزایید.
  5. worker ها و بافرها را تنظیم کنید.
  6. محدودیت حافظهٔ سرویس بگذارید.
  7. در طول زمان پایش کنید.

اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.

راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شده‌اند.

منابع رسمی

Linux kernel: Memory management concepts · swapon(8) manual · proc(5) manual · Linux kernel: vm sysctl