worker های کم در PHP-FPM باعث صفشدن درخواستها و خطای ۵۰۲ یا ۵۰۴ میشوند. worker های زیاد حافظه را تمام میکنند و کرنل پردازهها را میکشد. عدد درست از اندازهگیری مصرف حافظهٔ هر worker و RAM قابلاختصاص میآید. این راهنما روشی ساده، پیکربندی شروع امن، روشنکردن slow log و reload سرویس را نشان میدهد. دستورها از مستندات PHP آمدهاند؛ روی سرور شما اجرایشان نکردهام و مسیرها و نسخهها فرق میکنند.
۱. پیش از تغییر اندازه بگیرید
میانگین حافظهٔ هر worker و حافظهای را که بعد از سهم سیستمعامل، پایگاه داده و وبسرور برای PHP میماند پیدا کنید:
# Average memory per PHP-FPM worker (MB)
ps --no-headers -o rss -C php-fpm8.2 | awk '{s+=$1;n++} END {printf "workers=%d avg=%.0f MB\n", n, s/n/1024}'
free -m
sudo grep -E 'max children|pm.max_children' /var/log/php8.2-fpm.log | tail -n 5
زیر ترافیک عادی اندازه بگیرید، چون worker ها با گذر زمان بزرگ میشوند. سایت وردپرسی با افزونههای زیاد اغلب بیشتر از یک اسکریپت کوچک مصرف میکند.
۲. حداکثر امن را حساب کنید
حافظهای را که میتوانید به PHP بدهید بر میانگین اندازهٔ worker تقسیم کنید و کمی حاشیه نگه دارید. مثلاً با حدود ۲۰۰۰ مگابایت در دسترس و ۸۰ مگابایت برای هر worker، حد نزدیک ۲۰ جا برای اوجها میگذارد. این محاسبهای توضیحی است نه اندازهگیری سرور شما.
۳. pool شروع امن
از مدیر پردازهٔ dynamic استفاده کنید، حد را از محاسبهتان بگذارید، worker ها را مرتب بازیافت کنید و slow log را فعال کنید تا ببینید کدام درخواستها طول میکشند:
; /etc/php/8.2/fpm/pool.d/www.conf
pm = dynamic
pm.max_children = 20
pm.start_servers = 4
pm.min_spare_servers = 2
pm.max_spare_servers = 6
pm.max_requests = 500
request_terminate_timeout = 60s
slowlog = /var/log/php-fpm-slow.log
request_slowlog_timeout = 5s
کمتر کردن pm.max_requests در برابر نشتی حافظه در بعضی افزونهها کمک میکند. slow log برای درخواستهای بیش از آستانه stack trace نشان میدهد که با بررسی پایگاه داده در راهنمای لاگ کوئری کند خوب جفت میشود.
۴. تست و reload بدون قطعی
همیشه اول پیکربندی را تست کنید. reload درخواستهای در حال اجرا را زنده نگه میدارد در حالی که restart قطعشان میکند:
sudo php-fpm8.2 -t # test the configuration
sudo systemctl reload php8.2-fpm
sudo systemctl status php8.2-fpm --no-pager
sudo tail -n 20 /var/log/php-fpm-slow.log
لاگ را برای هشدار «max_children reached» ببینید. اگر زیاد ظاهر میشود و حافظه هنوز آزاد است حد را تدریجی بالا ببرید. اگر حافظه تنگ است به جای آن کد کند را اصلاح یا کش بیفزایید؛ راهنمای TTFB را ببینید.
۵. اشتباههای رایج
این تنظیمها بیشتر مشکلهای pool را میسازند:
pm.max_children = 200 ; 200 x 80 MB = 16 GB: the kernel kills processes (OOM)
pm.max_children = 2 ; requests queue and users see 502/504
pm = static with big values on a small VPS
یادتان باشد وبسرور هم باید timeout های هماهنگ داشته باشد، وگرنه ممکن است پیش از پایان PHP منصرف شود.
۶. مثال توضیحی، نه اندازهگیری واقعی
فرض کنید VPS ای (ساختگی) با ۴ گیگابایت RAM در اوج ترافیک خطای ۵۰۲ میدهد. لاگ میگوید max_children رسیده و میانگین worker ها حدود ۸۰ مگابایت است. حدود ۲ گیگابایت برای PHP میماند، پس حد نزدیک ۲۰ معقول است. بعد از بالا بردن از ۵ به ۲۰ و فعالکردن slow log، خطاها قطع میشوند و حافظه در محدوده میماند.
۷. اشتباههای رایج
- حدسزدن pm.max_children.
- گذاشتنش آنقدر بالا که سرور حافظه کم بیاورد.
- restart به جای reload.
- نادیدهگرفتن هشدار max_children در لاگ.
- فعالنکردن slow log.
- فراموشی timeout های هماهنگ وبسرور.
۸. پرسشهای متداول
max_children چه میکند؟ تعداد worker های PHP را که همزمان اجرا میشوند محدود میکند.
dynamic یا ondemand یا static؟ dynamic پیشفرض متعادلی است. ondemand در سایتهای کمبازدید حافظه صرفهجویی میکند و static برای سرورهای اختصاصی و شلوغ مناسب است.
از کجا بفهمم حد کم است؟ لاگ max_children reached نشان میدهد و کاربران ممکن است ۵۰۲ یا ۵۰۴ ببینند.
worker بیشتر همیشه سریعتر است؟ نه. وقتی حافظه تمام شود کارایی خیلی بدتر میشود.
۹. چکلیست سریع
- میانگین حافظهٔ worker را اندازه بگیرید.
- حافظهٔ در دسترس PHP را تخمین بزنید.
- حد را با حاشیه حساب کنید.
- فایل pool را ویرایش کنید.
- php-fpm -t بزنید.
- سرویس را reload کنید.
- لاگها و slow log را ببینید.
اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.
راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شدهاند.
منابع رسمی
PHP manual: FPM configuration · PHP manual: FastCGI Process Manager · nginx: ngx_http_fastcgi_module · ps(1) manual
