همه مقالات تخصصی

رفع Read-only Filesystem در لینوکس بدون خطر برای داده

Read-only Filesystem همیشه مشکل permission نیست.

رفع Read-only Filesystem در لینوکس بدون خطر برای داده

کرنل ممکن است برای محافظت از داده پس از خطای I/O، فایل‌سیستم را فقط‌خواندنی کند. chmod یا remount اجباری علت را برطرف نمی‌کند. ابتدا نوع mount، خطای storage و ارزش داده را مشخص کنید، سپس repair آفلاین برنامه‌ریزی شود.

دامنه و پیش‌نیازها

اگر داده حیاتی است یا نشانه خرابی فیزیکی وجود دارد، عملیات را متوقف و متخصص بازیابی را درگیر کنید. نمونه تشخیص برای Linux است؛ ابزار repair به نوع ext4، XFS یا نوع دیگر وابسته است. در Container، read-only bind mount یا تنظیم امنیتی می‌تواند علت عادی و عمدی باشد.

۱. شواهد را جمع‌آوری کنید

با findmnt منبع، نوع و optionهای مسیر خطادار را بخوانید. لاگ kernel را برای I/O error، journal abort و remount بررسی کنید. خطا را از EACCES و Disk Full جدا کنید. برای cloud disk، رخداد provider و attachment را نیز بررسی کنید؛ snapshot سازگار را جایگزین تشخیص علت نکنید.

findmnt -T /srv/app -o TARGET,SOURCE,FSTYPE,OPTIONS
lsblk -f
sudo journalctl -k -b --no-pager | tail -n 100

۲. تغییر کنترل‌شده

نوشتن برنامه را متوقف کنید و شواهد را روی مقصد سالم ذخیره کنید. اگر رسانه خطادار است، خواندن سنگین و fsck مکرر می‌تواند وضعیت را بدتر کند؛ ابتدا imaging تخصصی اهمیت دارد. fsck روی filesystem mounted اجرا نشود. برای root، محیط Rescue و تعمیر متناسب پس از backup یا image معتبر لازم است.

# Read-only diagnostics: no repair or forced remount here.
findmnt -T /srv/app
df -h /srv/app
df -i /srv/app
# Record kernel evidence on a separate healthy destination.

۳. نتیجه را آزمایش کنید

پس از اصلاح storage و repair مجاز، mount option و لاگ جدید را بررسی کنید. write test کوچک فقط روی مسیر آزمایشی مجاز و با کاربر برنامه انجام شود؛ جایگزین integrity check نیست. دیتابیس باید recovery خودش را هم کامل کند. هر پیام جدید I/O یا فساد باید Cutover را متوقف کند.

findmnt -T /srv/app -o TARGET,SOURCE,FSTYPE,OPTIONS
sudo journalctl -k --since "10 minutes ago" --no-pager

بازگشت و پیشگیری

اگر تغییر mount عمدی بوده، تنها تنظیم اشتباه همان mount را برگردانید؛ سیاست امنیتی دیگر را حذف نکنید. در خرابی داده، rollback معمولاً restore از نسخه معتبر است، نه remount -o rw. ext4 حتی با mount فقط‌خواندنی ممکن است journal replay کند؛ برای preservation از روش متخصص استفاده کنید. سلامت storage و backup drill را پایش کنید.

برای بررسی بخش‌های مرتبط این مسیر، راهنماهای بازیابی نقطه‌ای MySQL با Binlog؛ توقف پیش از حذف اشتباه و ماندگاری و نگهداری امن لاگ‌های journald در لینوکس را نیز ببینید.

منابع فنی