لاگ پیشفرض Nginx میگوید چه کسی چه چیزی خواست، ولی نمیگوید پاسخ چقدر طول کشید. با افزودن دو متغیر میتوانید کندترین درخواستها را بدون ابزار اضافه پیدا کنید و بفهمید کندی از Nginx است یا از برنامه.
۱. قالب لاگ با زمانها
در بلوک http یک قالب جدید تعریف کنید:
log_format timing '$remote_addr - $remote_user [$time_local] "$request" '
'$status $body_bytes_sent "$http_referer" "$http_user_agent" '
'rt=$request_time urt=$upstream_response_time';
$request_time کل زمان از خواندن درخواست تا ارسال پاسخ است و $upstream_response_time زمان پاسخ برنامهٔ پشت Nginx (مثلاً PHP-FPM).
۲. فعالسازی
access_log /var/log/nginx/access.log timing;
سپس sudo nginx -t و reload. از این لحظه هر خط زمانها را دارد. اگر چند سایت دارید، میتوانید برای هرکدام لاگ جدا بگذارید.
۳. کندترین مسیرها
awk '{for(i=1;i<=NF;i++) if($i ~ /^rt=/){split($i,a,"="); if(a[2]>1) print a[2], $7}}' /var/log/nginx/access.log | sort -rn | head -20
این دستور درخواستهای کندتر از یک ثانیه را با مسیرشان نشان میدهد. شماره فیلد $7 برای قالب بالا مسیر درخواست است؛ اگر قالب را عوض کردید آن را هم تغییر دهید.
۴. کندی از کجاست؟
اگر rt و urt تقریباً برابرند، وقت در برنامه صرف میشود؛ سراغ لاگ کوئری کند MySQL بروید. اگر rt خیلی بیشتر از urt است، دلیلش میتواند دانلود کند کلاینت یا حجم پاسخ باشد. تنظیمات پروکسی را در Nginx بهعنوان reverse proxy مرور کنید.
۵. حجم و حریم خصوصی
لاگ دسترسی IP بازدیدکننده را نگه میدارد، پس مدت نگهداری را کوتاه و مشخص کنید و چرخش لاگ را درست تنظیم کنید تا دیسک پر نشود.
۶. مثال توضیحی، نه اندازهگیری واقعی
فرض کنید در لاگ چند خط با rt=4.2 و urt=4.1 برای یک مسیر ثابت دیده شود. یعنی تقریباً همهٔ زمان در برنامه رفته است و Nginx مقصر نیست. این عددها فقط برای توضیح ساخته شدهاند، نه اندازهگیری واقعی.
۷. اشتباههای رایج
- تنظیم قالب بدون nginx -t و reload.
- تحلیل با شمارهٔ فیلد قدیمی بعد از تغییر قالب.
- نگهداشتن لاگ بدون محدودیت زمانی.
- نتیجهگیری از یک درخواست کند بهجای الگوی تکراری.
۸. پرسشهای متداول
$request_time با $upstream_response_time چه فرقی دارد؟ اولی کل زمان درخواست است و دومی فقط زمان پاسخ بکاند.
اگر urt خط تیره بود؟ یعنی درخواست به upstream نرفته، مثلاً فایل ایستا بوده است.
لاگ حجم زیادی میگیرد؟ کمی بیشتر میشود؛ چرخش لاگ همین را مهار میکند.
۹. چکلیست سریع
- log_format timing تعریف شد.
- access_log به قالب جدید وصل شد.
- nginx -t و reload انجام شد.
- کندترین مسیرها با awk فهرست شد.
- چرخش و مدت نگهداری لاگ مشخص است.
اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.
راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شدهاند.
منابع رسمی
Nginx ngx_http_log_module · Nginx variable $request_time · Nginx variable $upstream_response_time
