همه مقالات تخصصی

sysstat و sar: تاریخچهٔ CPU، حافظه و دیسک برای بررسی کندی‌های گذشته

sysstat را فعال کنید و با sar بعداً ببینید ساعت کندی سرور CPU، حافظه، دیسک یا شبکه چه وضعی داشته است.

sysstat و sar: تاریخچهٔ CPU، حافظه و دیسک برای بررسی کندی‌های گذشته

کندی سرور معمولاً وقتی دیده می‌شود که دیگر رخ نمی‌دهد. top فقط لحظهٔ حاضر را نشان می‌دهد، اما sysstat هر چند دقیقه یک نمونه ذخیره می‌کند تا بتوانید عقب بروید. این راهنما نصب، خواندن و محدودیت‌های آن را می‌گوید.

۱. نصب و فعال‌سازی

sudo apt install sysstat
sudo sed -i 's/ENABLED="false"/ENABLED="true"/' /etc/default/sysstat
sudo systemctl enable --now sysstat

در دبیان و اوبونتو باید جمع‌آوری را روشن کنید. در توزیع‌های مبتنی بر RHEL فایل‌ها در مسیر دیگری ذخیره می‌شوند. به‌طور پیش‌فرض هر ۱۰ دقیقه نمونه گرفته می‌شود.

۲. خواندن امروز

sar -u        # CPU
sar -r        # حافظه
sar -q        # load و صف اجرا
sar -b        # I/O دیسک
sar -n DEV    # شبکه

ستون %iowait در خروجی CPU و ستون %memused در حافظه معمولاً اولین سرنخ‌اند.

۳. برگشتن به روز و ساعت دلخواه

sar -u -f /var/log/sysstat/sa05 -s 14:00:00 -e 16:00:00

فایل sa05 داده‌های روز پنجم ماه است. با -s و -e بازه را محدود کنید. نگهداری پیش‌فرض حدود یک ماه است و در تنظیمات sysstat تغییر می‌کند.

۴. تفسیر

اگر در ساعت کندی iowait بالا بود، سراغ دیسک بروید؛ اگر حافظهٔ آزاد کم و swap فعال بود، حافظه، swap و OOM را ببینید. اگر هیچ‌کدام غیرعادی نبود، ممکن است کندی از برنامه یا شبکه باشد و لاگ دسترسی Nginx با زمان پاسخ کمک می‌کند.

۵. محدودیت‌ها

فاصلهٔ ۱۰ دقیقه‌ای یعنی اوج‌های چندثانیه‌ای را نمی‌بینید. برای پایش مداوم و هشدار، ابزار مانیتورینگ جدا لازم است؛ sar برای بررسی بعد از وقوع است.

۶. مثال توضیحی، نه اندازه‌گیری واقعی

فرض کنید کاربران ساعت ۱۴ تا ۱۵ دیروز کندی گزارش کردند. sar نشان داد در همان بازه iowait از حدود صفر به مقدار بالایی رفته بود، هم‌زمان با یک کار پشتیبان‌گیری. این عددها و سناریو فقط برای توضیح ساخته شده‌اند، نه اندازه‌گیری واقعی.

۷. اشتباه‌های رایج

  • نصب sysstat بدون روشن‌کردن جمع‌آوری.
  • نگاه‌کردن به بازهٔ اشتباه به‌خاطر منطقهٔ زمانی.
  • انتظار دیدن اوج‌های بسیار کوتاه.
  • نتیجه‌گیری از یک ستون بدون مقایسهٔ بقیه.

۸. پرسش‌های متداول

sar چرا خروجی خالی دارد؟ احتمالاً جمع‌آوری روشن نشده یا هنوز نمونه‌ای ثبت نشده است.

می‌توان فاصلهٔ نمونه‌گیری را کم کرد؟ بله، ولی حجم داده و بار بیشتر می‌شود.

sar با top چه فرقی دارد؟ top لحظه‌ای است و sar تاریخچه دارد.

۹. چک‌لیست سریع

  1. sysstat نصب و فعال شد.
  2. sar -u و -r خروجی دارند.
  3. ساعت کندی با -s و -e بررسی شد.
  4. iowait، حافظه و شبکه مقایسه شد.
  5. نگهداری داده مناسب است.

اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.

راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شده‌اند.

منابع رسمی

sar(1) man page · sysstat project