در سرورهای لینوکس جدید بسیاری از سرویسها به جای فایل لاگ ساده در ژورنال systemd مینویسند. journalctl به بیشتر پرسشهای «چه شد؟» جواب میدهد، اما فقط اگر فیلتر کنید. این راهنما چند گزینهای را نشان میدهد که عیبیابی روزانه را پوشش میدهند: بر اساس سرویس، زمان، اولویت و بوت، و اینکه ژورنال تا ابد بزرگ نشود. دستورها از مستندات systemd آمدهاند؛ روی سرور شما اجرایشان نکردهام و بعضی سیستمها ژورنال را فقط در حافظه نگه میدارند.
۱. یک سرویس را بخوانید
از -u برای انتخاب unit، -n برای آخرین خطوط و -f برای دنبالکردن زنده استفاده کنید. وقتی میخواهید خروجی را pipe کنید --no-pager بیفزایید:
journalctl -u nginx --since "1 hour ago" --no-pager
journalctl -u myapp -n 100 --no-pager
journalctl -u myapp -f # follow live
journalctl -p err -b --no-pager # errors since this boot
این سریعترین راه دیدن علت شروعنشدن سرویسی است که در راهنمای سرویس systemd نوشتید.
۲. بر اساس زمان و بوت فیلتر کنید
همیشه بازهٔ زمانی را به حادثه محدود کنید. میتوانید بوت قبلی را هم ببینید که بعد از کرش یا ریبوت ناگهانی مفید است:
journalctl --since "2026-10-27 09:00" --until "2026-10-27 09:30" --no-pager
journalctl -b -1 -p warning --no-pager # previous boot, warnings and worse
journalctl --list-boots
اگر --list-boots فقط یک بوت نشان میدهد، ژورنال احتمالاً پایدار نیست و دادههای قدیمی با هر ریاستارت میروند.
۳. بر اساس اولویت و متن فیلتر کنید
سطحهای اولویت از emerg تا debug هستند. -p err خطاها و بدتر را نشان میدهد؛ -p warning هشدارها را هم میافزاید. برای جستوجوی متن از -g با یک الگو استفاده کنید و آن را با unit و بازهٔ زمانی ترکیب کنید تا نتیجه خوانا بماند.
۴. مصرف دیسک را کنترل کنید
ژورنالی که بیحد رشد کند میتواند دیسک را پر کند. اندازهاش را ببینید، ورودیهای قدیمی را بر اساس سن یا اندازه پاک کنید و محدودیت دائمی بگذارید:
journalctl --disk-usage
sudo journalctl --vacuum-time=14d
sudo journalctl --vacuum-size=500M
# /etc/systemd/journald.conf.d/size.conf
[Journal]
SystemMaxUse=500M
Storage=persistent
ذخیرهٔ پایدار لاگها را بعد از ریبوت نگه میدارد که برای عیبیابی ارزشمند است؛ فقط آن را با محدودیت اندازه جفت کنید. لاگهای فایلی ساده هنوز به چرخش نیاز دارند، مثل راهنمای logrotate.
۵. عادتهایی که باید پرهیز کرد
این عادتها وقت هدر میدهند یا مدرک را نابود میکنند:
journalctl # dumps everything in a pager: slow and noisy
journalctl | grep error # misses lines and loses context
sudo rm -rf /var/log/journal/* # deletes history instead of limiting it
فیلترهای داخلی را به grep روی کل خروجی ترجیح دهید و به جای حذف دستی فایلها از گزینههای vacuum استفاده کنید.
۶. مثال توضیحی، نه اندازهگیری واقعی
فرض کنید برنامهٔ وبی (ساختگی) شبها ریاستارت میشود. journalctl -u myapp برای یک ساعت اطراف ریاستارت پیام kill بهخاطر کمبود حافظه را درست قبل از آن نشان میدهد. نگاه به بوت قبلی همان الگو را در شبی دیگر تأیید میکند. راهحل بازبینی محدودیت حافظه است نه حدسزدن در کد برنامه.
۷. اشتباههای رایج
- خواندن کل ژورنال بدون فیلتر.
- فراموشی بازهٔ زمانی.
- انتظار لاگ قدیمی وقتی ذخیره پایدار نیست.
- رهاکردن ژورنال بدون محدودیت.
- حذف دستی فایلهای ژورنال.
- استفاده از grep وقتی -g یا -p کافی است.
۸. پرسشهای متداول
لاگهای قبل از آخرین ریبوت را چطور ببینم؟ journalctl -b -1 را بزنید، اگر ژورنال پایدار باشد.
ژورنال را چطور پایدار کنم؟ Storage=persistent را در یک drop-in از journald.conf بگذارید و journald را ریاستارت کنید.
اندازهاش را چطور محدود کنم؟ از SystemMaxUse در journald.conf یا دستورهای vacuum استفاده کنید.
میتوانم لاگ را برای تیکت پشتیبانی خروجی بگیرم؟ بله، خروجی فیلترشدهٔ محدود به زمان را به فایل هدایت کنید.
۹. چکلیست سریع
- unit را با -u انتخاب کنید.
- بازهٔ زمانی بگذارید.
- با -p نویز را کم کنید.
- در صورت نیاز بوتهای قبلی را ببینید.
- journalctl –disk-usage را بزنید.
- SystemMaxUse را تنظیم کنید.
- خروجی فیلترشده را برای یادداشت ذخیره کنید.
اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.
راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شدهاند.
منابع رسمی
journalctl manual · journald.conf manual · Journal fields reference · Arch Wiki: systemd/Journal
