همه مقالات تخصصی

Cron در لینوکس: ساخت کار زمان‌بندی‌شدهٔ قابل‌اعتماد

سینتکس crontab، محیط محدود cron، لاگ‌کردن خروجی و جلوگیری از اجرای هم‌زمان با flock را یاد بگیرید تا کارهای زمان‌بندی‌شده بی‌صدا شکست نخورند.

Cron در لینوکس: ساخت کار زمان‌بندی‌شدهٔ قابل‌اعتماد

بیشتر کارهای cron که «اجرا نمی‌شوند» در واقع اجرا می‌شوند و بی‌صدا خطا می‌دهند. محیط cron با شل شما فرق دارد و بدون لاگ نمی‌توان فهمید چه شد. این راهنما چند عادت ساده را می‌گوید که از این غافلگیری‌ها جلوگیری می‌کند.

۱. سینتکس پنج‌فیلدی

با crontab -e فایل کاربر را ویرایش و با crontab -l مرور کنید. پنج فیلد به ترتیب دقیقه، ساعت، روز ماه، ماه و روز هفته‌اند:

30 2 * * * /usr/local/bin/backup.sh
*/15 * * * * /usr/local/bin/check.sh

خط اول هر شب ساعت ۰۲:۳۰ و خط دوم هر ۱۵ دقیقه اجرا می‌شود. cron از منطقهٔ زمانی سیستم استفاده می‌کند؛ پس اول منطقهٔ زمانی سرور را مطمئن شوید.

۲. محیط محدود cron

cron فایل‌های پروفایل شل را نمی‌خواند و PATH معمولاً فقط شامل /usr/bin و /bin است. مسیر کامل برنامه‌ها را بنویسید و اگر لازم است بالای فایل PATH=... بگذارید. نویسهٔ % در crontab معنای خاص دارد و باید با \% نوشته شود، مثلاً در دستور date.

۳. خروجی را لاگ کنید

30 2 * * * /usr/local/bin/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1

بدون تغییر مسیر، خروجی به ایمیل محلی کاربر می‌رود که معمولاً کسی نمی‌خواند. اجرای خود cron را هم در لاگ سیستم می‌بینید؛ برای نحوهٔ خواندن آن journalctl را ببینید.

۴. جلوگیری از اجرای هم‌زمان

*/5 * * * * flock -n /var/lock/sync.lock /usr/local/bin/sync.sh

اگر اجرای قبلی هنوز تمام نشده باشد، flock با گزینهٔ -n اجرای جدید را رد می‌کند و کارها روی هم نمی‌افتند.

۵. چه زمانی systemd؟

برای کارهایی که وابستگی، لاگ یا بازیابی بهتر می‌خواهند واحد systemd مناسب‌تر است؛ ولی برای کارهای ساده، cron همچنان کافی و رایج است.

۶. مثال توضیحی، نه اندازه‌گیری واقعی

فرض کنید اسکریپتی در ترمینال درست کار می‌کند ولی از cron نه. مقصر مسیر کوتاه PATH بود که دستور mysqldump را پیدا نمی‌کرد. با نوشتن مسیر کامل و ثبت خروجی در فایل لاگ، خطا همان شب دیده شد. این سناریو فقط برای توضیح است، نه اندازه‌گیری واقعی.

۷. اشتباه‌های رایج

  • استفاده از دستور بدون مسیر کامل.
  • نداشتن هیچ لاگی از خروجی و خطا.
  • نوشتن % بدون escape.
  • اجرای هم‌زمان چند نمونه از یک کار طولانی.

۸. پرسش‌های متداول

فایل‌های /etc/cron.d با crontab کاربر فرق دارند؟ بله؛ در /etc/cron.d بعد از زمان‌بندی باید نام کاربر هم نوشته شود.

چطور بفهمم cron اجرا کرد؟ لاگ سیستم را برای عبارت CRON و نام اسکریپت جست‌وجو کنید.

زمان‌بندی چرا یک ساعت جابه‌جا شد؟ به منطقهٔ زمانی سرور و تغییر ساعت تابستانی نگاه کنید.

۹. چک‌لیست سریع

  1. منطقهٔ زمانی سرور مشخص است.
  2. دستورها مسیر کامل دارند.
  3. خروجی و خطا در فایل لاگ می‌رود.
  4. کارهای طولانی با flock قفل شده‌اند.
  5. یک اجرای دستی با محیط ساده تست شد.

اگر برای بررسی عملکرد یا نگهداری سرور به همکاری نیاز دارید، محدودهٔ خدمات مدیریت سرور را ببینید.

راهنماهای بیشتر سرور و وردپرس در آرشیو مقالات جمع شده‌اند.

منابع رسمی

crontab(5) man page · flock(1) man page